Wat is inflatie?

wat is inflatie

Inflatie is een woord dat je waarschijnlijk al wel een paar keer in je leven gehoord hebt, maar wat is inflatie nu precies? De betekenis van inflatie is dat er een stijging van het algemeen prijspeil is. Het is dus zo als je iets wilt kopen, kun je als er sprake van inflatie is minder producten kopen voor hetzelfde bedrag. Op deze manier is dus de waarde van je geld gedaald en kun je er minder voor kopen dan voor de inflatie intrad. 

Aangezien we in Nederland een Markteconomie hebben, zijn de prijzen van zowel goederen als diensten onderhevig aan veranderingen. De prijs van het ene stijgt en de prijs van het andere daalt en men spreekt pas van inflatie als de prijzen van meerdere goederen en diensten veranderen. Het is wel zo dat de inflatie van prijzen van diensten en goederen waar we veel gebruik van maken zwaarder wegen dan producten en diensten waar we wat minder geld aan uitgeven. Elk huishouden koopt andere dingen en daarom wordt het gemiddelde genomen om de juiste inflatie te berekenen.  

Het CBS berekent de inflatie

De inflatie wordt bijgehouden door het Centraal Bureau voor de Statistiek, ook wel CBS, en zij houden alle prijsstijgingen en -dalingen bij. Het berekenen van de inflatie wordt gedaan aan de hand van het CPI, de consumentenprijsindex, hierbij wordt gekeken naar een gemiddeld Nederlands huishouden. Elke categorie heeft een eigen wegingsfactor waarbij het een zwaarder weegt dan het andere, omdat we hier bijvoorbeeld meer van nodig zijn. Er wordt altijd gebruik gemaakt van een basisjaar, wat meestal het voorgaande jaar is van het jaar welke je de inflatie van wilt berekenen. 

De inflatie wordt dus per jaar bekeken en deze wordt dan naast die van het jaar ervoor gelegd, om zo te zien hoeveel de stijging precies is. Elk jaar komt er een inflatiecorrectie om de inkomensstijging voor het jaar erop te kunnen berekenen. Elk jaar berekent het Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties deze inflatiecorrectie en brengt het vervolgens naar buiten. Het inkomen voor het volgende jaar wordt dan vervolgens berekend met het jaar ervoor, aangezien deze zijn goedgekeurd door de Belastingdienst. 

Elk jaar wordt je geld wat minder waard

De inflatie is per jaar anders. Het kan wel zijn dat de inflatie niet heel veel stijgt in een periode en er sprake is van een stabiele inflatie. Vaak zit het percentage van de inflatie tussen de 2 en 3 procent en dan is dit acceptabel. Elk jaar weer zal je geld een beetje minder waard worden en zul je dus voor dezelfde euro dit jaar minder kunnen kopen als het jaar ervoor. 

Deze geldontwaarding is dus precies wat de betekenis van inflatie is. Je geld wordt gewoon minder waard. In veel gevallen is dan geld op de bank laten staan, niet een heel goed idee omdat je geld minder waard wordt en de rente die je er overheen krijgt ook minder wordt. Als de geldontwaarding steeds harder gaat, zal het leven steeds duurder worden en verlies je een groot gedeelte van je koopkracht. 

Het gemiddelde voor het juiste evenwicht

Het inflatiepercentage dat naar buiten wordt gebracht, is een gemiddelde inflatie. Dit is altijd tussen twee verschillende percentages waarvan het gemiddelde wordt genomen om het evenwichtig te houden. Het een stijgt meer dan het ander en andere prijzen zijn juist gedaald, door het gemiddelde te nemen, kun je het beter berekenen. Het is redelijk normaal dat de inflatie per jaar anders is en daarom wordt dit ook elk jaar weer opnieuw berekend. 

De oorzaak van inflatie heeft te maken met de vraag en het aanbod van producten en diensten. Wanneer de vraag stijgt en het aanbod gelijk blijft, zal de prijs automatisch gaan stijgen. Als deze prijs dan over een grote groep doorzet, dan ontstaat er inflatie en wordt de prijs hoger. Zo kun je voor hetzelfde geld minder kopen dan voorheen.

Verschillende vormen van inflatie

Er zijn verschillende vormen van inflatie op te noemen waarvan kosteninflatie, winstinflatie, bestedingsinflatie en geïmporteerde inflatie de meest voorkomende zijn. Kosteninflatie heeft te maken met de prijzen die door een bedrijf zelf verhoogt worden. Dit is bijvoorbeeld als de productie van producten duurder wordt en dit door het bedrijf wordt doorberekend aan jou als consument. Zo proberen bedrijven toch de winst op orde te houden door jou als consument op te laten draaien voor de stijging van kosten. 

Winstinflatie is puur het verhogen van de prijzen voor jou als consument om meer winst te kunnen genereren. Bestedingsinflatie is als er zoveel uitgegeven wordt en de hoeveelheid producten hierbij niet voldoende is. Geïmporteerde inflatie is dan weer een prijsstijging van goederen of producten die vanuit het buitenland komen. Als er een product geïmporteerd wordt waarvan de prijs gestegen is, hebben wij ook met deze inflatie te maken in ons land.    

Negatieve inflatie kan positief maar ook negatief zijn

Misschien heb je de term negatieve inflatie ook wel eens gehoord en weet je niet helemaal wat dit is. Negatieve inflatie houdt in dat er een stop op de inflatie is gekomen en de prijzen juist goedkoper zijn geworden. De prijzen dalen en hierdoor kun je van dezelfde euro bij dit verschijnsel weer meer kopen in plaats van het tegenovergestelde. Deze term betekent dus eigenlijk gewoon hetzelfde als deflatie en wordt meestal gebruik als er maar een korte periode van prijsdalingen is. 

Negatieve inflatie kan tot op zekere hoogte zeer positief zijn. De prijzen dalen waardoor je weer meer waarde voor je geld krijgt. Zo kun je bijvoorbeeld wel die ene televisie of auto kopen. Voor bedrijven kan het wel negatief zijn, aangezien ze meer moeten verkopen om de winst hoog te houden. De schulden door bijvoorbeeld hoge productiekosten kunnen hierdoor toenemen en dit kan uiteindelijk wel tot faillessementen leiden. 

Een beetje van beiden is dus niet verkeerd. Het kan ervoor zorgen dat je bepaalde uitgaven doet die je dankzij een prijsdaling kunt doen en het aanbod groter wordt als de vraag juist wat kleiner wordt door prijsstijgingen. De Europese Centrale Bank grijpt in beide gevallen in en koopt bij een negatieve inflatie staatsobligaties om de lange termijn rente te verlagen. Zo kunnen bedrijven en huishoudens makkelijk geld lenen en dit zal wel een positieve uitwerking op de economie kunnen hebben.  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *